Global Risks Report 2024: Desinformatie staat bovenaan de lijst van mondiale risico’s in 2024, terwijl milieudreigingen toenemen


Misinformatie en desinformatie zijn de grootste korte termijn risico’s, terwijl extreem weer en cruciale veranderingen in aardse systemen de grootste langetermijnzorg zijn, zo komt naar voren uit het Global Risks Report 2024 van het World Economic Forum. Daaruit blijkt verder dat tweederde van de wereldwijde experts verwacht dat er in het komende decennium een multipolaire of gefragmenteerde wereldorde zal ontstaan. Verder waarschuwen de rapportopstellers dat samenwerking op urgente mondiale vraagstukken mogelijk schaars kan zijn wat nieuwe benaderingen en oplossingen vereist

  Op basis van bijna twee decennia aan originele gegevens over risicoperceptie waarschuwt het Global Risks Report 2024 van het World Economic Forum voor een wereldwijd risicolandschap waarin de vooruitgang in menselijke ontwikkeling langzaam wordt afgebroken, waardoor staten en individuen kwetsbaar worden voor nieuwe en terugkerende risico’s. Tegen de achtergrond van systemische verschuivingen in de mondiale machtsdynamiek, klimaat, technologie en demografie, rekken mondiale risico’s de aanpassingscapaciteit van de wereld tot het uiterste.

Het rapport betoogt dat samenwerking op urgente mondiale vraagstukken steeds schaarser kan worden, waardoor nieuwe benaderingen nodig zijn om risico’s aan te pakken. Tweederde van de wereldwijde experts verwacht dat er in het komende decennium een multipolaire of gefragmenteerde wereldorde zal ontstaan, waarin middelgrote en grote machten nieuwe regels en normen bepalen – maar ook handhaven.Het rapport, geproduceerd in samenwerking met Zurich Insurance Group en Marsh McLennan, is gebaseerd op de opvattingen van meer dan 1.400 wereldwijde risico-experts, beleidsmakers en leiders uit de industrie die in september 2023 zijn bevraagd. De resultaten laten overwegend negatieve vooruitzichten zien voor de wereld op korte termijn, die naar verwachting verslechteren op de lange termijn. Terwijl dertig procent van de wereldwijde experts een verhoogde kans op wereldwijde catastrofes verwacht in de komende twee jaar, verwacht bijna tweederde dit in de komende tien jaar.

“Een instabiele mondiale orde gekenmerkt door polariserende verhalen en onzekerheid, de toenemende negatieve impact van extreem weer en economische onzekerheid, zorgen ervoor dat versnellende risico’s – waaronder misinformatie en desinformatie – zich verspreiden,” aldus Saadia Zahidi, Managing Director, World Economic Forum. “Wereldleiders moeten samenwerken om zowel kortetermijn crises aan te pakken als de basis te leggen voor een veerkrachtigere, duurzamere en inclusievere toekomst.”

Opkomst van desinformatie en conflict

Zorgen over de crisis rond aanhoudende hoge kosten van levensonderhoud en de daarmee verbonden risico’s van door AI gegenereerd misinformatie en desinformatie, en maatschappelijke polarisatie domineerden de risico-uitzichten voor 2024. De samenhang tussen valse informatie en maatschappelijke onrust zal centraal staan te midden van verkiezingen in verschillende grote economieën die de komende twee jaar zullen plaatsvinden. Gewapend conflict tussen staten staat in de top vijf belangrijkste zorgen voor de komende twee jaar. Met verschillende lopende conflicten, onderliggende geopolitieke spanningen en afnemende veerkracht van de samenleving ontstaat er een risico op het overslaan van conflicten.

Economische onzekerheid en afnemende ontwikkeling

De komende jaren zullen worden gekenmerkt door aanhoudende economische onzekerheid en groeiende economische en technologische ongelijkheid. Gebrek aan economische kansen staat op de zesde plaats in de komende twee jaar. Op de langere termijn kunnen barrières voor economische mobiliteit worden opgebouwd, waardoor grote delen van de bevolking worden buitengesloten van economische kansen. Landen die gevoelig zijn voor conflicten of klimaatverandering kunnen steeds meer geïsoleerd raken van investeringen, technologieën en de bijbehorende banencreatie. In het ontbreken van wegen naar veilige en zekere middelen van bestaan, kunnen individuen vatbaarder zijn voor criminaliteit, militarisering of radicalisering.

Planeet in gevaar

Milieurisico’s blijven het risicolandschap domineren het gehele tijdsbestek. Tweederde van de wereldwijde experts maakt zich zorgen over extreme weersomstandigheden in 2024. Extreem weer, cruciale veranderingen in aardse systemen, verlies van biodiversiteit en ineenstorting van ecosystemen, tekorten aan natuurlijke hulpbronnen en vervuiling zijn vijf punten uit de top tien van de meest ernstige risico’s, waar men naar verwachting in het komende decennium mee geconfronteerd wordt. Deskundige respondenten waren het echter oneens over de urgentie van de risico’s – respondenten uit de private sector geloven dat de meeste milieurisico’s zich op een langere termijn zullen manifesteren dan de burgermaatschappij of de overheid, waarbij ze wijzen op het groeiende risico op onomkeerbare veranderingen.

Reageren op risico’s

Het rapport roept leiders op te heroverwegen om in actie te komen om mondiale risico’s aan te pakken. Het rapport beveelt aan om de wereldwijde samenwerking te richten op het snel opbouwen van waarborgen voor de meest ontwrichtende opkomende risico’s, zoals overeenkomsten die de integratie van AI in besluitvorming bij conflicten aanpakken. Het rapport onderzoekt echter ook andere vormen van actie die niet uitsluitend afhankelijk hoeven te zijn van grensoverschrijdende samenwerking, zoals het versterken van individuele en staatsveerkracht door middel van digitale geletterdheidscampagnes over misinformatie en desinformatie, of het bevorderen van meer onderzoek en ontwikkeling op het gebied van klimaatmodellering en technologieën met het potentieel om de energietransitie te versnellen, waarbij zowel de publieke als de private sector een rol spelen.

Carolina Klint, Chief Commercial Officer, Europe, Marsh McLennan, zegt: “Doorbraken in kunstmatige intelligentie zullen de risico-uitzichten voor organisaties radicaal verstoren, waarbij velen moeite hebben om te reageren op bedreigingen die voortkomen uit misinformatie, desintermediatie en strategische misrekening. Tegelijkertijd hebben bedrijven te maken met complexere toeleveringsketens als gevolg van geopolitiek en klimaatverandering, en met cyberdreigingen van een groeiend aantal kwaadwillende actoren. Het vergt een onvermoeibare focus om veerkracht op te bouwen op organisatorisch, nationaal en internationaal niveau – en een grotere samenwerking tussen de publieke en private sector – om dit snel veranderende risicolandschap te navigeren.”

John Scott, Hoofd Sustainability Risk, Zurich Insurance Group: “De wereld ondergaat ingrijpende structurele transformaties met kunstmatige intelligentie, klimaatverandering, geopolitieke verschuivingen en demografische veranderingen. Eenennegentig procent van de ondervraagde risico-experts is pessimistisch over de komende tien jaar. Bekende risico’s worden intenser en er ontstaan nieuwe risico’s – maar ze bieden ook kansen. Collectieve en gecoördineerde grensoverschrijdende acties spelen een rol, maar lokale strategieën zijn cruciaal om de impact van mondiale risico’s te verminderen. De individuele acties van burgers, landen en bedrijven kunnen het verschil maken in het verminderen van mondiale risico’s en bijdragen aan een betere, veiligere wereld.”

Top 10 risks

Voor de komende twee jaar                          Voor de komende 10 jaar

  1. Misinformation & disinformation          1. Extreme weather events
  2. Extreme weather events                     2. Critical change to Earth systems
  3. Societal polarization                            3. Biodiversity loss & ecosystem collapse
  4. Cyber insecurity                                  4, Natural resource shortages
  5. Interstate armed conflict                     5. Misinformation & disinformation
  6. Lack of economic opportunity             6. Adverse outcomes of AI Technologies
  7. Inflation                                              7, Involuntary migration
  8. Involuntary migration                           8. Cyber insecurity
  9. Economic downturn                            9. Societal polarization
  10. Pollution                                             10. Pollution