AXA Future Risks Report 2023: Klimaatverandering blijft risico nummer één; cyber stijgt naar 2e plek en geopolitieke instabiliteit zakt naar derde plaats


 Voor de vijfde keer in zes jaar bestempelen risico-experts uit de gehele wereld klimaatverandering als het grootste risico voor bedrijven. Alleen in 2020 (pandemieën en besmettelijke ziekten) stond een ander risico op de eerste plaats, zo blijkt uit AXA’s Future Risk Report 2023 onder bijna 3.500 risico-experts uit 50 landen.  Cybersecurityrisico’s als op een na voornaamste bedrijfsrisico (was 3 in 2022),  gevolgd door geopolitieke risico’s (3, was 2). Risico’s gerelateerd aan AI en big data  komt de Top 5 binnen op plek 4, gevolgd door energierisico’s (was 4)

Voor deze 10e editie vroeg de Future Risks Survey opnieuw aan mensen van over de hele wereld om hun top tien van toekomstige risico’s te rangschikken op basis van hun mogelijke impact op de samenleving in de komende vijf tot tien jaar. “De resultaten van de enquête schetsen de contouren van een wereld in polycrisis waar risico’s nu met elkaar verbonden zijn. Door te anticiperen op deze risico’s kunnen we ons er beter tegen wapenen en ons er beter op voorbereiden, zodat de toekomst geen risico voor ons vormt”, aldus de opstellers van het rapport.

“Polycrisis” is het woord dat de afgelopen drie jaar het beste samenvat, waarin de wereldwijde Covid-19-pandemie op de voet werd gevolgd door de terugkeer van de oorlog in Europa en hernieuwde spanningen in het Midden-Oosten, tegen een achtergrond van steeds extremere weersomstandigheden naarmate de klimaatverandering haar beslag krijgt. Het afgelopen jaar heeft nog een andere bron van onzekerheid de aandacht gevraagd: de snelle ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI), met in het bijzonder de opkomst van generatieve AI en ChatGPT.

Kunstmatige intelligentie (AI) is nu een topprioriteit voor experts

De grote stijger in de risicoranglijst van de experts was AI, die dit jaar van de 14e vorig jaar naar de 4e plaats sprong. “We ontdekten dat 64% van de risico-experts en 70% van het grote publiek van mening zijn dat er nieuw onderzoek moet komen naar AI en andere ontwrichtende technologieën. Toen we vroegen wat experts ertoe bracht dit risico te kiezen, was het populairste antwoord het potentieel van geavanceerde AI om een ​​existentiële bedreiging voor de mensheid te vormen. AI-risico’s zijn echter niet eens aanwezig in de top tien van het publiek, en het gebrek aan bewustzijn van deze risico’s is vooral belangrijk in Europa”, aldus het rapport.

Het pandemierisico was de aanzienlijke daling op de ranglijst van deskundigen, van de vijfde plaats vorig jaar naar de negende plaats dit jaar,  een dramatische daling nadat ze in 2020 bovenaan de lijst stonden. Maar het grote publiek is nog steeds niet van de zorgen over het pandemische risico afgestapt – zij staan ​​er nog steeds op. Ten tweede, waarbij de bezorgdheid het grootst is in de regio’s Afrika en Azië.

Aziatische risico-experts leiden zorgen over automatisering en de toekomst van werk Het potentieel van generatieve AI om banen op grote schaal te verdringen wordt weerspiegeld in een scherpe stijging in de ranglijst dit jaar voor risico’s gerelateerd aan de toekomst van werk – omhoog tot 12e van 17e vorig jaar. We zagen ook een stijging, van 33% naar 37%, in het percentage risico-experts dat voor dit risico koos en zegt dat ze voornamelijk gemotiveerd waren door angst voor automatisering.

Op de vraag welke overheidsinstanties prioriteit moeten geven bij het omgaan met dit risico, waren deskundigen bijna twee keer zoveel geneigd als vorig jaar (31% versus 16%) om het vergroten van het bewustzijn te noemen – wat erop wijst dat belanghebbenden de verstrekkende implicaties van de recente technologische ontwikkelingen om een ​​duurzame toekomst voor de beroepsbevolking te garanderen. De toekomst van werk is met name een punt van zorg in Azië, waar het risico vorig jaar steeg van de 16e naar de 9e plaats. Als regio die van oudsher een early adopter is van geavanceerde technologie, zijn de Aziatische markten zich wellicht meer bewust van de potentiële impact op het werklandschap

Top 10 risico’s deskundigen

Iedereen, overal, maakt zich zorgen over klimaatverandering. Dit jaar stond het voor het eerst bovenaan bij zowel experts als het grote publiek in elke regio die werden onderzocht. Cyberrisico’s keren terug naar een sterke tweede plaats. Eén op de acht experts plaatste cyberrisico’s bovenaan hun lijst, tegenover één op de tien vorig jaar. Geopolitieke spanningen vormen wereldwijd nog steeds een grote bedreiging.

Na een stijging naar de 2e plaats in de rankings van deskundigen vorig jaar, blijft geopolitieke instabiliteit dit jaar opnieuw op een nipte 2e plaats in Europa, maar daalt in andere regio’s naar een 3e plaats. Kunstmatige intelligentie baart deskundigen s meer zorgen dan het publiek. AI-gerelateerde risico’s zijn een grote stijger in beide lijsten – maar terwijl ze een sprong maken naar de 4e plaats (van de 14e) voor deskundigen, heeft het publiek de achterstand nog niet ingehaald, met AI nog steeds op de 11e plaats (van de 19e).

Enkele uitkomsten:

  • 74% van de mensen  vindt dat verzekeraars een belangrijke rol vervullen bij het voorkomen en verminderen van nieuwe opkomende risico’s ;
  • 75% van de deskundigen denkt dat risico’s steeds meer met elkaar verbonden zijn;
  •  60% van de mensen is van men dat onze samenleving risico’s moet nemen om vooruit te komen;
  • 67% van de mensen voelt zich in het dagelijks leven kwetsbaar voor cyberrisico’s;
  • 90% van de experts zegt dat het risico op een massale cyberaanval wereldwijd aanzienlijk is

Top 10 risico’s: verschillen per regio:

Europa

  1. Klimaatverandering
  2. Geopolitieke instabiliteit
  3. Cybersecurityrisico’s
  4. Risico’s gerelateerd aan AI en Big Data
  5. Sociale spanning en bewegingen
  6. Energyrisico’s
  7. Natuurlijke grondstoffen en biodiversitetsrisico’s
  8. Risico’s gerelateerd aan veranderende demografische  omstandigheden
  9. Financiële stabiliteitsrisico’s
  10. Macro-economische risico’s

Amerika

  1. Klimaatverandering
  2. Cybersecurityrisico’s
  3. Risico’s gerelateerd aan AI en Big Data
  4. Natuurlijke grondstoffen en biodiversitetsrisico’s
  5. Geopolitieke instabiliteit
  6. Pandemieën en besmettelijke ziekten
  7. Macro-economische risico’s
  8. Financiële stabiliteitsrisico’s
  9. Sociale spanning en bewegingen
  10. Monetaire en fiscale beleidsrisico’s 

Afrika

  1. Klimaatverandering
  2. Financiële stabiliteitsrisico’s
  3. Cybersecurityrisico’s
  4. Macro-economische risico’s
  5. Monetaire en fiscale beleidsrisico’s 
  6. Pandemieën en besmettelijke ziekten
  7. Risico’s gerelateerd aan AI en Big Data
  8. Geopolitieke instabiliteit
  9. Sociale spanning en bewegingen
  10. Energyrisico’s

Azië Pacific & Midden-Oosten

  1. Klimaatverandering
  2. Cybersecurityrisico’s
  3. Risico’s gerelateerd aan AI en Big Data
  4. Pandemieën en besmettelijke ziekten
  5. Financiële stabiliteitsrisico’s
  6. Energyrisico’s
  7. Geopolitieke instabiliteit
  8. Verontreiniging en vervuiling
  9. Risico’s gerelateerd aan veranderende demografische  omstandigheden
  10. Chronische ziekten (kanker, diabetes, hartproblemen)