Economie herstelt in 2021, mits coronavirus onder controle

In de basisraming, die ervan uitgaat dat Nederland en andere Europese landen het coronavirus in de eerste helft van volgend jaar onder controle hebben, groeit de economie in 2021 met bijna 3%, na een krimp van ruim 4% in 2020. De werkloosheid loopt op tot boven de 6% in 2021. Vooral jongeren, werknemers met een flexibel arbeidscontract en zzp’ers worden geraakt. Dit blijkt uit de novemberraming die het Centraal Planbureau (CPB) op 26 november, heeft gepubliceerd. De economische groeicijfers zijn voor 2020 iets hoger en voor 2021 iets lager dan in de raming die op Prinsjesdag is gepubliceerd. Dat komt respectievelijk door het onverwachts sterkere herstel in het derde kwartaal en door de tweede coronagolf.

Pieter Hasekamp, directeur CPB: “De tweede coronagolf leidt niet tot een wezenlijk ander economisch beeld voor 2021. Wel zijn bepaalde sectoren, zoals de horeca, de cultuursector en het toerisme opnieuw zwaar getroffen door nieuwe contactbeperkingen. Het generieke steunbeleid (NOW, TOZO) vanuit de overheid ademt mee met de economische ontwikkeling. Vanuit het perspectief van economische stabilisatie is er dan ook geen aanleiding om de ingezette afbouw van dat steunbeleid te heroverwegen. Wel kunnen er andere redenen zijn om getroffen sectoren tegemoet te komen; dergelijke steun is bij voorkeur tijdelijk en gericht.”  

Basisraming: Kerncijfers voor de Nederlandse economie 2019 2020 2021
Onvolledig herstel bbp in 2021 1,7 -4,2 2,8
Werkloosheid loopt in 2021 verder op 3,4 4,1 6,1
Toename statische koopkracht volgend jaar lager 1,0 2,2 1,0
Ook volgend jaar nog groot begrotingstekort overheid (%bbp) 1,7 -6,1 -4,6
Schuldquote vlakt af op fors hoger niveau (%bbp) 48,7 56,7 59,0

De ontwikkeling van de pandemie is zeer bepalend voor de vooruitzichten op herstel. Om die onzekerheid recht te doen, is ook een ‘start-stop-scenario’ opgenomen, waarin nieuwe coronagolven volgen en vaccins onvoldoende beschikbaar of werkzaam zijn. In zo’n scenario krimpt de economie in 2021 met een kleine 1% en loopt de werkloosheid op tot meer dan 8% eind 2021.

De corona-recessie drukt de loonstijging in 2021 en daarmee de toename van de koopkracht. De cao-loonstijging valt terug van 2,5% in 2020 naar 1,4% in 2021. Door lastenverlichting is toch nog sprake van een koopkrachtstijging, van 1,0%, al is die lager dan de 2,2% in 2020. In deze statische koopkrachtcijfers is niet meegenomen dat ontslagen en weggevallen omzet van zelfstandigen voor een groot aantal mensen een sterk inkomensverlies veroorzaken en dat de overheid een deel van de loonkosten heeft overgenomen.

Het overheidstekort loopt volgend jaar terug door het economisch herstel en door het aflopen van steunmaatregelen halverwege volgend jaar. Het geraamde tekort is 4,6% bbp in 2021, 1,5% bbp minder dan in 2020. De stijging van de schuldquote vlakt hierdoor beduidend af. 

Corona dempt groei productiviteit en arbeidsaanbod op middellange termijn

Naast de novemberraming is vandaag een actualisatie van de middellangetermijnverkenning gepubliceerd. Deze biedt een doorkijk naar 2022-2025 en vormt ook de basis voor het doorrekenen van de verkiezingsprogramma’s. De economie herstelt geleidelijk van de corona-recessie. De corona-uitbraak leidt tot een bbp-niveau in 2025 dat 4% lager ligt dan in de verkenning uit maart waarin nog geen rekening was gehouden met de corona-uitbraak.

 De bbp-groei in 2022-2025 bedraagt 1,5% per jaar; de statische koopkracht neemt in deze periode niet toe. De werkloosheid daalt geleidelijk tot 4,5% in 2025. Het overheidstekort loopt, op basis van ongewijzigd beleid, terug tot 1,2% bbp in 2025. De corona-uitbraak verslechtert het houdbaarheidssaldo, dat een indicatie geeft van de mate waarin lasten verschoven worden naar toekomstige generaties. Volgens de huidige inschatting is het houdbaarheidstekort 2,4% bbp.

Actualisatie Verkenning middellange termijn 2022-2025 (november 2020)

Downloads

Naast de novemberraming is vandaag een actualisatie van de middellangetermijnverkenning gepubliceerd. Deze biedt een doorkijk naar 2022-2025 en vormt ook de basis voor het doorrekenen van de verkiezingsprogramma’s. De economie herstelt geleidelijk van de corona-recessie. De corona-uitbraak leidt tot een bbp-niveau in 2025 dat 4% lager ligt dan in de verkenning uit maart waarin nog geen rekening was gehouden met de corona-uitbraak. De bbp-groei in 2022-2025 bedraagt 1,5% per jaar; de statische koopkracht neemt in deze periode niet toe. De werkloosheid daalt geleidelijk tot 4,5% in 2025. Het overheidstekort loopt, op basis van ongewijzigd beleid, terug tot 1,2% bbp in 2025. De corona-uitbraak verslechtert het houdbaarheidssaldo, dat een indicatie geeft van de mate waarin lasten verschoven worden naar toekomstige generaties. Volgens de huidige inschatting is het houdbaarheidstekort 2,4% bbp.