Vijf procent beroepsziekten leidt tot blijvende arbeidsongeschiktheid; tweederde tot een maand ziekteverzuim 

 In 2020 zijn er 4.856 meldingen van beroepsziekten geregistreerd door het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB). Daarvan leidt vijf procent tot blijvende invaliditeit, tweederde tot een ziekteverzuim van een maand, 17% van een week en 5% tot minder dan een week verzuim. Vier  procent van de medewerkers bij wie een beroepsziekte werd geconstateerd verzuimde geen dag en bij drie procent de eventuele arbeidsongeschiktheid onbekend.,

De hoogste incidentie van beroepsziekten wordt gerapporteerd voor luchtwegaandoeningen en biologische agentia,   virussen, bacteriën, schimmels of parasieten die een infectie, allergie of vergiftiging kunnen veroorzaken: 129 per 100.000 werknemers (40% van alle diagnoses), gevolgd door psychische aandoeningen (78 per 100.000/37%), aandoeningen aan het houding- en bewegingsapparaat (30 per 100.000/18%), huidaandoeningen (2%) en overigen (vide 2%), en gehoor (`1%) . De incidentie van luchtwegaandoeningen is zo hoog door de COVID-19 pandemie. In 2020 zijn door 231 bedrijfsartsen 1.918 meldingen gedaan van COVID-19 als beroepsziekte. Dat is 39%t van het totale aantal beroepsziektemeldingen.

De meeste meldingen zijn, zoals te verwachten, afkomstig uit de gezondheidszorg; met name van verpleeghuizen, ziekenhuizen en instellingen voor verstandelijk gehandicapten en psychiatrische patiënten. Andere sectoren met COVID-19 meldingen zijn industrie, onderwijs, overheid en openbaar bestuur en groot- en detailhandel. Hoewel nog veel onduidelijk is over de pathogenese ( het  stapsgewijze ontstaan, ontwikkelen en verloop van een aandoening of ziekte), het natuurlijk beloop en de langetermijngevolgen van COVID-19 zijn er aanwijzingen dat tien procent van de COVID-19 besmette personen langdurige klachten blijft houden. Dit is onafhankelijk van de leeftijd, wel of geen ziekenhuisopname en wel of geen onderliggend lijden, zo blijkt uit het NCvB-rapport.

Huidaandoeningen zijn 77 keer gemeld als beroepsziekte, vooral vanuit de industrie, gezondheidszorg en vervoer en opslag. Het gaat met name om allergieën voor handschoenen (rubber), handenalcohol en conserveermiddelen. De meldingen van gehooraandoeningen (n=65) komen veelal vanuit de overheid en de industrie. De meldingen van werkgerelateerde neurologische aandoeningen (n=60) komen vooral vanuit praktische beroepen, onder meer gekenmerkt door repeterend handwerk en schoonmaakwerk.

 Het aantal bij het NCvB gemelde gevallen van beroepskanker was met drie extreem laag. Blootstelling aan door processen genereerde carcinogenen zoals kristallijn silica, houtstof, dieseluitlaatgassen en lasrook, levert veruit de grootste bijdrage aan de wereldwijde blootstelling aan carcinogenen in het werk. Meer aandacht in de medische opleiding en internationale samenwerking zijn nodig om beroepskanker beter op te sporen en uiteindelijk te voorkomen.

 In de nationale beroepsziekteregistratie zijn afgelopen jaar veel meer meldingen van beroepsziekten bij vrouwen dan bij mannen, 62% versus 38%. Dit wordt vooral veroorzaakt door een groter aandeel meldingen van COVID19 uit de gezondheidszorg (82%) waarin meer vrouwen dan mannen werken. In 2020 heeft 65% van de beroepsziekte meldingen betrekking op werknemers van 41 jaar en ouder. Drie van de tien meldingen heeft betrekking op 51- tot 60-jarigen (12% man resp. 18% vrouw), gevolgd door 41- tot 50-jarigen (23%/ 8 resp 15%), 31- tot 40-jarigen (20%/ 7 resp 13%), 30-minners (15%/4 resp 11%_ en 60-plussers (11%/6 resp 5%)  

4,100 sterfgevallen

Uit de Arbobalans 2020 blijkt dat de kans op een zelf gerapporteerde beroepsziekte onder Nederlandse werknemers toenam in 2019 (dus nog ruim voor COVID-19). Het gaat met name om psychische beroepsziekten en beroepsziekten van het bewegingsapparaat. Er wordt geschat dat er jaarlijks 4.100 werkgerelateerde sterfgevallen zijn, waarvan bijna driekwart (mede) als gevolg van blootstelling aan stoffen. De kosten die samenhangen met beroepsziekten zijn in vijf jaar verdubbeld naar 2,5 miljard euro.

Van alle werknemers die in 2019 verzuimden geeft 26% aan dat de klachten deels of hoofdzakelijk aan het werk gerelateerd zijn. Er wordt daarom gepleit voor een grotere inzet op preventie van beroepsziekten en ziekteverzuim. Voor preventie is het van belang te kijken naar de kenmerken die op groepsniveau samenhangen met beroepsziekten. De belangrijkste drie werkkenmerken voor alle beroepsziekten in 2019 zijn: ontevredenheid met het werk, hoge taakeisen en zich vaak herhalende bewegingen. Voor preventie van de ziektelast door beroepsziekten in Nederland lijkt dus de aanpak van deze drie factoren belangrijk.